Duvar Wi-Fi’yi Nasıl Yer

Bu yazı belirli bir evde belirli bir hız veya kapsama sözü vermez: her binanın duvarı, her katın demiri, her komşunun ağı farklıdır. Yazıda cihaz markası önerilmez ve “şu kadar metre menzil” gibi bir sayı verilmez — böyle bir sayı ancak sizin evinizde ölçülerek bulunur. Ölçümü nasıl yapacağınızı Wi-Fi’nizi Kendiniz Ölçün yazısı adım adım anlatıyor.

Aynı modem bu bantların birkaçını birlikte yayar. Cihazınız genellikle kendisi seçer; ama seçimi hep doğru yapmaz. Bir odada hız düşükse, cihazın uzaktan yüksek frekansa tutunmaya çalışıyor olması sık görülen bir durumdur.

Sinyali zayıflatan şey kalınlık değil, malzeme:

• Alçıpan, ahşap kapı, cam: en az etkileyenler.
• Tuğla, beton: belirgin kayıp; kat arası geçiş en zorudur.
• Betonarme (içinde demir hasır olan duvar ve döşeme): demir, radyoyu neredeyse aynaya çevirir. Zemin ısıtmalı döşeme de aynı etkiyi yapar.
• Metal: çelik kapı, asansör boşluğu, metal dolap, buzdolabı — arkasında kapsama beklemeyin.
• Su: su radyo dalgasını yutar. Büyük akvaryum, boyler, hatta kalabalık bir oda (insanlar da sudur) ölçülebilir fark yaratır.
• Ayna: arkasındaki metal katman nedeniyle yansıtır.

Görünmez tuzak: sinyalin yolunu duvarın kalınlığı değil, kaç duvar geçtiği belirler. Koridordan dolaşıp iki açık kapıdan geçen yol, tek bir betonarme duvarı dik kesen yoldan daha iyi olabilir.

Wi-Fi’de tüm cihazlar aynı anda konuşamaz; sırayla konuşur. Bunun iki sonucu var:

1. Cihaz sayısı arttıkça sıra uzar. Her cihaz, sırası gelmeden konuşamaz.
2. En yavaş cihaz en çok yer kaplar. Uzak odadaki zayıf sinyalli eski telefon, aynı veriyi göndermek için havayı çok daha uzun süre meşgul eder. Yakındaki hızlı cihazlar da bu sırada bekler. Tek bir “kötü” cihaz, bütün evin Wi-Fi’sini yavaşlatabilir.

Buna komşuların ağları da eklenir. 2,4 GHz’de birbirini bozmayan yalnızca üç kanal vardır (1, 6 ve 11); apartmanda herkesin modemi bu üç kanalı paylaşır. 5 ve 6 GHz’de kanal çok daha fazladır, kalabalık bu yüzden azdır.

1. Modemi ortaya koyun. Evin köşesindeki modem, kapsamasının yarısını dışarı harcar.
2. Yükseğe koyun. Yere yakın cihaz, mobilyaların arkasına gömülür.
3. Kapatmayın. Dolap içi, TV arkası, metal raf arası — hepsi kayıp.
4. Metalden ve sudan uzak tutun. Buzdolabı, boyler, akvaryum, çelik kapı.
5. Yakın odada 5 GHz, uzak odada 2,4 GHz kullanın. Cihaz yanlış seçiyorsa, modem arayüzünden bantları ayrı adlarla yayınlamak işe yarar.
6. Kullanmadığınız eski cihazları ağdan çıkarın. Havayı meşgul eder.
7. Kablo kullanabildiğiniz yerde kullanın. Masaüstü bilgisayar, TV ve oyun konsolu kabloyla bağlanırsa, hem onlar hem Wi-Fi rahatlar.

Yukarıdaki yedi kuralı uyguladıktan sonra hâlâ sinyalin ulaşmadığı bir oda varsa sorun yer değil, mesafe ve duvar sayısıdır. Tek bir modemle çözülmez; aynı ağı ikinci bir noktadan yaymak gerekir. İki kat, uzun koridor, bahçe ya da betonarme bölünmüş plan bu duruma girer.

Mesh, zayıf sinyali güçlendirmez; sinyali eve yakınlaştırır. Bu yüzden ikinci noktanın kendisinin iyi sinyal aldığı bir yere konulması şarttır. Emin Net’in WiFi-Mesh hizmetinin kapsamı ve koşulları tarife ve ücretler sayfasındadır.

“Daha pahalı modem alsam hız artar mı?” Duvar aynı kalıyorsa, genellikle hayır. Yeni standart, aynı anda çok cihaz olan evlerde sırayı daha verimli yönetir; duvarı geçirmez.

“Menzil genişletici mi, mesh mi?” Menzil genişletici duyduğu sinyali tekrarlar; zayıf sinyali tekrarlarsa zayıflığı da kopyalar ve havayı iki kez meşgul eder. Mesh noktaları aynı ağ olarak çalıştığı için cihazlar arasında geçiş sorunsuzdur.

“Komşunun Wi-Fi’si benim hızımı düşürür mü?” Aynı kanalı kullanıyorsanız, evet — ikiniz aynı havayı paylaşırsınız. 5 GHz’e geçmek genellikle en hızlı çözümdür.

• Kablosuz yerel ağların çalışma biçimi, ortamın paylaşımlı olması ve kanal yapısı: IEEE 802.11 standardı.
• Frekans arttıkça serbest uzay yol kaybının artması: Friis iletim denklemi — frekansın iki katına çıkması aynı mesafede yaklaşık 6 dB (20·log₁₀2) ek kayıp demektir.
• Yapı malzemelerinin radyo dalgalarını zayıflatması: ITU-R P.2040 tavsiyesi (bina malzemelerinin elektriksel özellikleri ve geçiş kaybı).
• 2,4 GHz bandında birbirini bozmayan kanal sayısı: IEEE 802.11 kanal planı (20 MHz genişlikte 1, 6, 11).

• Bant: Wi-Fi’nin yayın yaptığı frekans aralığı (2,4 / 5 / 6 GHz).
• Kanal: bir bandın içindeki alt frekans dilimi.
• Desibel (dB): sinyal gücünü oranla ifade eden birim; 3 dB kayıp gücün yarıya düşmesidir.
• Yol kaybı: sinyalin mesafe ve engeller yüzünden zayıflaması.
• Mesh: aynı ağı birden çok noktadan yayan, cihazların aralarında kesintisiz geçtiği kablosuz sistem.
• Menzil genişletici: duyduğu kablosuz sinyali tekrarlayan ara cihaz.